Weer beginnen met sporten

Weer beginnen met sporten

Inleiding

Handreiking ‘Opstarten met buurtsportcoaches en COVID-19’

Hoe kunnen buurtsportcoaches (Brede Regeling Combinatiefuncties)
ondersteunen bij het opstarten van sport- en beweegactiviteiten voor jeugd in
het onderwijs, bij sportclubs en in de buurt?

In 350 gemeenten zijn 5.800 buurtsportcoaches actief. Buurtsportcoaches, of
functionarissen die onder een andere naam werken vanuit de Brede Regeling
Combinatiefuncties, kunnen scholen en sportclubs ondersteunen bij het weer opstarten
van sport- en beweegactiviteiten binnen de kaders van het RIVM. Daarnaast kan de
buurtsportcoach in de openbare ruimte, bijvoorbeeld op pleintjes en in de parken, jeugd
en jongeren adviseren en begeleiden bij sport- en beweegactiviteiten binnen de kaders
van het RIVM. Hieronder staan diverse tips en mogelijkheden verder uitgewerkt. In de
vorm van Q&A.


Q: Gemeenten hebben afspraken gemaakt met partijen over de inzet van
buurtsportcoaches. Kan je hiervan afwijken in deze opstartfase en coronatijd?

Ja dit kan, in onderling overleg. Voor sommige buurtsportcoaches geldt bijvoorbeeld dat
ze hun normale werkzaamheden nog niet uit kunnen voeren. Gemeenten kunnen in
overleg met buurtsportcoaches, werkgevers en opdrachtnemers kijken hoe deze
buurtsportcoaches een bijdrage kunnen leveren aan het opstarten van sport- en
beweegactiviteiten in onderstaande settings (of aan andere activiteiten die wel mogen
plaatsvinden).


Q: Wat kunnen buurtsportcoaches in algemene zin doen voor de gemeenten en
jeugd?

Buurtsportcoaches zijn bij uitstek verbinders; ze hebben vaak een goed lokaal netwerk
en beschikken over goede communicatiekanalen om bijvoorbeeld jeugd te bereiken via
social media. Buurtsportcoaches staan bovendien vrij ‘dicht’ bij de doelgroep jeugd en
jongeren en hebben een andere verstandhouding met hen dan hulpverleners,
handhavers of leerkrachten. Buurtsportcoaches kunnen daarom via social media en op
straat, op pleintjes en in (sport)parken jeugd en jongeren aanspreken op en tips geven
over hun gedrag om bijvoorbeeld 1,5 meter afstand te houden. Ze kunnen als rolmodel,
maar ook als vertrouwenspersoon worden ingezet.


Q: Wat kunnen buurtsportcoaches specifiek betekenen voor jeugd die in
armoede of in een onveilige thuissituatie leeft?

Hieronder staan bij de verschillende settings ook tips en mogelijkheden die specifiek
betrekking hebben op de inzet van buurtsportcoaches voor deze kwetsbare jeugd. In
algemene zin is het belangrijk dat gemeenten, buurtsportcoaches en sportorganisaties
met scholen en jeugd- en jongerenwerk bespreken hoe ze deze groep willen bereiken en
wellicht extra willen ‘ontzorgen’ in deze periode. Zodra de scholen opengaan, is dat
uiteraard een logische manier om deze kinderen te bereiken. Uitgebreide tips en
informatie over deze doelgroep, de betekenis van sport en bewegen voor hen en de
intersectorale samenwerking die hiervoor nodig is vind je op allesoversport.nl.
Buurtsportcoaches van Team Sportservice hebben de afgelopen lockdown periode
Meedoen tasjes met o.a. sport- en spelmateriaal uitgereikt aan kinderen in gezinnen die
weinig te besteden hebben. Op hun website lees je meer over dit initiatief dat in 
samenwerking met lokale fondsen, een speelgoedwinkel, wijkorganisaties en JOGG is
opgestart en gefinancierd. 

 

Q: Wat kunnen de buurtsportcoaches betekenen op scholen en op schoolpleinen
voor jeugd tot en met 12 jaar? (ook speciaal onderwijs)

  •  Veel buurtsportcoaches zijn tevens vakleerkracht. Zij zullen ingezet worden om
    leerlingen veilig, en met de nodige afstand, buiten te laten bewegen. Op het
    schoolplein of op een veldje, plein of bij een buitensportaccommodatie in de buurt
  • Buurtsportcoaches kunnen leerkrachten op allerlei manieren ondersteunen door
    kinderen buiten op te vangen en te laten bewegen of door jonge leerlingen te
    begeleiden naar binnen (als ouders niet bij de ingang mogen komen). Ze kunnen
    leerkrachten adviseren over bewegend leren in de buitenruimte (tips en filmpjes
    onderaan dit artikel).
  • Er zijn in deze coronatijd door buurtsportcoaches lespakketten ontwikkeld, die
    ingezet kunnen worden in het onderwijs. Deze lespakketten ondersteunen het gymen bewegingsonderwijs en bieden mogelijkheden binnen de maatregelen. Dit kan
    zowel online als op de scholen of sportaccommodaties op een verantwoorde manier.
    Initiatieven hierover zijn te vinden op allesoversport.nl, sportindebuurt.nl en de social
    media accounts van Wij Buurtsportcoaches.
  • Buurtsportcoaches kunnen na- of tussenschools sport- en beweegaanbod voor
    leerlingen verzorgen, waarbij leerlingen die geen veilige thuissituatie hebben, in
    armoede leven of ouders hebben met een vitaal beroep eventueel voorrang kunnen
    krijgen. Gemeenten en scholen kunnen dit onderling afspreken.
  • Buurtsportcoaches kunnen helpen met het opstellen van een beweegplan in en om
    school, met tips en adviezen over de inrichting van het plein en het gebruik van
    sport- en spelmaterialen. Maar ook over het indelen van het schoolplein in vakken of
    het maken van roosters, zodat groepen gescheiden buiten spelen. 

Q: Wat kan de buurtsportcoach betekenen in de buurt/openbare ruimte?

  • De buurtsportcoach kan jeugd en (hang)jongeren in parken, op skateplekken,
    beweegpleinen (bijv. Cruijff/Krajicek velden), maar ook op andere plekken in de
    openbare buitenruimte begeleiden en tips geven. Zo blijven ook jongeren op een
    veilige manier in beweging, kunnen ze vrienden ontmoeten en hun energie op een
    positieve manier kwijt. Denk aan aanbieden van of uitleg geven over sportactiviteiten
    en spellen die uitgevoerd kunnen worden met 1,5 meter afstand.
  • Buurtsportcoaches kunnen jongeren vanaf 12 jaar aanspreken als ze te weinig
    afstand houden. Buurtsportcoaches kunnen als rolmodel ingezet worden; zij hebben
    vaak een andere relatie met (hang)jongeren dan hulpverleners of leerkrachten. Maak
    hier gebruik van, maar stem wel af met jongerenwerkers en handhavers. In het
    artikel over samenwerking tussen buurtsportcoaches, cultuurcoaches en
    jongerenwerk in Leidschendam-Voorburg lees je hoe buurtsportcoaches en
    jongerenwerkers samenwerken op de Kraijcek Playgrounds.
  • Buurtsportcoaches hebben ook een signalerende rol en kunnen (in deze coronatijd)
    als vertrouwenspersoon ingezet worden. Ze zien kinderen op straat, op pleinen, op
    en rondom school en sportparken. Zij signaleren problematieken onder de jeugd
    zoals eenzaamheid of huiselijk geweld en kindermishandeling. Buurtsportcoaches
    kunnen met kinderen en jongeren praten, maar zijn uiteraard geen hulpverlener. Dat
    is juist hun kracht! Ze dienen twijfels of signalen door te geven aan scholen of aan
    het sociaal (wijk)team. 

Q: Wat kunnen buurtsportcoaches betekenen voor de sportclubs?

  • Buurtsportcoaches leveren extra handjes op en rond het sportpark in overleg met de
    gemeente en de verenigingen.
  • Buurtsportcoaches kunnen activiteiten specifiek voor jeugd en jongeren organiseren
    en begeleiden op de sportaccommodaties, binnen de kaders van het RIVM. Ook
    kinderen die geen lid zijn van de vereniging kunnen hieraan deelnemen.
    Buurtsportcoaches kunnen hen proactief ‘werven’ via scholen, jeugd- en
    jongerenwerk of door outreachend werken op pleintjes en in de straten van
    (achterstands)wijken.
  • Buurtsportcoaches kunnen de jeugdtrainers ondersteunen en kunnen toezicht houden
    om ervoor te zorgen dat de activiteiten op een goede en veilige manier plaatsvinden.
    Bijvoorbeeld door velden te splitsen of groepen/teams te splitsen, zodat de
    activiteiten in kleinere groepen aangeboden kunnen worden.
  • Buurtsportcoaches kunnen trainers en verenigingen adviseren over het veilig
    opstarten en inrichten van de trainingen, rekening houdend met het feit dat
    (sommige) kinderen een tijd lang niet of nauwelijks hebben gesport of bewogen.
    Denk aan het opstellen van trainingsschema’s of tips over het opbouwen van
    trainingen.
  • De buurtsportcoach kan verenigingen ondersteunen met het aanbieden van online
    (sporttechnische) activiteiten voor thuis. In de afgelopen periode zijn veel online
    lespakketten en filmpjes met oefeningen en challenges ontwikkeld. Goede
    voorbeelden zijn beschikbaar via links onderaan deze pagina. Maak daar gebruik van
  • Buurtsportcoaches kunnen verenigingen ondersteunen bij het binden en behouden
    van hun huidige leden in een tijd waarin het aanbod (tijdelijk) aangepast is.
    Praktische tips en tools zijn te vinden in dit artikel over binden en behouden van
    jongeren.
  • Buurtsportcoaches kunnen, in overleg met de gemeente en sportaanbieders, zorgen
    voor een zo efficiënt mogelijk gebruik van de buiten sportaccommodaties. Betrek hier
    ook de binnensportverenigingen en andere (commerciële) sport- en
    beweegaanbieders bij, zodat ook kinderen die andere sporten beoefenen de kans
    krijgen om weer te beginnen.
  • Eventueel kunnen eindexamenkandidaten (vaak ook lid van een vereniging) of
    studenten van sport- en beweegopleidingen in de omgeving hierbij ingezet worden
    als vrijwilliger, onder coördinatie/toezicht van de buurtsportcoach. Buurtsportcoaches
    of lokale/provinciale sportorganisaties hebben vaak contacten en
    samenwerkingsafspraken (m.b.t. stagiaires) met sportopleidingen in de omgeving. 

Q: Bij verschuiving van taken, hoe zorgen we ervoor dat buurtsportcoaches
over het juiste instrumentarium en de juiste informatie beschikken om deze
taken te verrichten? En waar kan ik goede voorbeelden vinden over andere
inzet?

Goede voorbeelden en informatie is te vinden via de communicatiekanalen van
Kenniscentrum Sport en Bewegen (www.allesoversport.nl), Vereniging Sport en
Gemeenten (www.sportindebuurt.nl) en via de social media accounts van Wij
Buurtsportcoaches (#BSCcorona).